Olympiacos – Baskonia: Kobi Simmons và lần thứ bảy mở màn EuroLeague

Trong kỷ nguyên hiện đại của EuroLeague, Olympiacos và Baskonia đã bảy lần được xếp đối đầu nhau ngay lượt trận đầu tiên của mùa giải. Sáu lần trước, đội bóng thành Piraeus toàn thắng. Con số đó đang được truyền thông Hy Lạp lẫn Tây Ban Nha dùng làm nền cho mọi dự đoán về trận khai mạc sắp tới.

Nhưng một trận mở màn EuroLeague không vận hành theo logic của những con số tích lũy qua nhiều năm. Nó vận hành theo logic của những đội hình vừa được lắp ghép trong ba tuần, của những tân binh chưa từng ngửi mùi không khí nhà thi đấu chật kín, và của những HLV phải quyết định xem nên giấu bài hay đánh cược ngay từ ván đầu tiên.

Điều đáng nói là ban tổ chức EuroLeague không sắp lịch theo kiểu tung xúc xắc. Một cặp đấu lặp lại đúng ngày khai mạc bảy lần là chi tiết đủ hiếm để khiến người hâm mộ Baskonia cảm thấy mình đang được xếp vào vai khách mời quen thuộc của một lễ khai mạc do người khác tổ chức.

Kobi Simmons là người hiểu rõ nhất chuyện đó.

Tiếng nói từ Baskonia

Ở tuổi 29, Simmons bước vào mùa giải thứ hai tại EuroLeague với vị trí trụ cột nơi tuyến sau của Baskonia. Mùa trước, cầu thủ người Mỹ ra sân 31 trận, chơi trung bình 22 phút 10 giây mỗi trận, ghi 11,1 điểm, lấy 1,3 rebounds, phát 3 assists, cướp 0,7 bóng, chặn 0,1 cú ném và mắc 1,5 lỗi mất bóng.

Đó là bộ số liệu của một cầu thủ chơi đúng vai trò: đủ hiệu quả để giữ suất, chưa đủ bùng nổ để thành ngôi sao. Và chính kiểu cầu thủ ấy thường là người nói thật nhất về trạng thái của một đội bóng trước ngày khai mạc.

"Tôi nghĩ chúng tôi đã sẵn sàng. Gần đây chúng tôi có những buổi tập tốt", Simmons nói với truyền thông địa phương. "Chúng tôi có những cầu thủ lần đầu chơi EuroLeague và họ đang cố thích nghi, nhưng chúng tôi đã có những buổi tập rất nặng để họ hòa nhập nhanh nhất có thể".

"Được đối đầu với nhà đương kim vô địch ngay ngày khai mạc sẽ là một bài kiểm tra lớn với chúng tôi".

Anh không né tránh việc thừa nhận khoảng cách: "Sẽ là một trận khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ cố bước ra sân đầy năng lượng và chơi mạnh mẽ. Olympiacos là một đội bóng lớn với một HLV lớn và những cầu thủ lớn".

Điểm đáng chú ý trong lời của Simmons không nằm ở sự lịch thiệp. Nó nằm ở chỗ anh mô tả Baskonia bằng cụm từ "những cầu thủ mới" nhiều lần trong cùng một câu trả lời. Một đội bóng tự nhận mình đang trong quá trình học là một đội bóng chưa đóng được hệ thống.

Đương kim vô địch nghĩa là gì

Trong bóng rổ châu Âu, cụm từ "đương kim vô địch" không chỉ là danh hiệu treo trên trần nhà thi đấu. Nó là một cách chơi. Nhà vô địch biết chính xác mình phải làm gì trong bốn phút cuối của một trận căng, biết ai sẽ cầm bóng, biết pha nào phải đổi, biết phạm lỗi ở đâu, biết khi nào nên kéo dài một hiệp đấu.

Baskonia mùa này thì chưa biết.

Simmons nói tiếp: "Mùa trước chúng tôi từng gây bất ngờ cho một vài đội, nhưng năm nay chúng tôi có những cầu thủ mới, đầy khát khao và sẵn sàng học hỏi. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ ra sân với sự hưng phấn".

Đây là điểm mấu chốt. Một đội bóng có nhiều tân binh không yếu đi vì thiếu tài năng, họ yếu đi vì thiếu phản xạ chung. Trong hiệp một của một trận mở màn, khi đối thủ đẩy tốc độ lên và liên tục đổi phòng ngự, một tập thể chưa đủ thời gian chung sống sẽ tự tách ra thành năm cá nhân đứng đúng vị trí nhưng sai nhịp.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu ở giai đoạn đầu mùa của tôi, có một mẫu hình lặp lại gần như máy móc: đội nào giữ được ít nhất bốn cầu thủ đã chơi cùng nhau hơn một mùa thường thắng khoảng hai phần ba số trận khai mạc, bất kể chênh lệch tài năng. Sự ổn định của hệ thống đánh bại sự hứng khởi của cá nhân, ít nhất là trong tháng Mười.

Sáu lần toàn thắng không nói lên điều gì

Đây là chỗ tôi muốn đặt cược ngược lại số đông.

Giới truyền thông đang xây dựng câu chuyện quanh thành tích sáu trên sáu của Olympiacos trong các lần chạm trán mở màn với Baskonia. Nghe rất chắc chắn. Nhưng nếu bóc tách, phần lớn những trận đó diễn ra ở thời điểm Olympiacos sở hữu một hệ thống đã định hình từ nhiều năm với bộ khung ít xáo trộn. Chuỗi thắng ấy là sản phẩm của sự liên tục, không phải của chiếc áo.

Olympiacos của mùa giải này vẫn mạnh. Nhưng một đội bóng lớn bước vào trận mở màn luôn mang theo một rủi ro rất cụ thể: họ chưa cần thiết phải chơi hết sức. Với một đội như Olympiacos, tháng Mười là giai đoạn thử nghiệm, phân bổ phút, kiểm tra thể trạng của những cầu thủ vừa trở về sau mùa hè dài. Với Baskonia, tháng Mười là tất cả những gì họ có để tạo ra một tuyên bố.

Sự bất đối xứng về động lực ấy thường bị các bảng thống kê bỏ qua, và nó là lý do vì sao những trận mở màn hay kết thúc bằng cách khó hiểu nhất. Người ta nhớ con số sáu trên sáu. Tôi muốn họ ở lại vì điều nằm phía sau nó.

Trong nhiều năm làm nghề, tôi học được rằng những trận khai mạc là nơi các bảng thống kê sai nhiều nhất. Một tháng tua lại băng ghi hình của những trận mở màn dạy tôi nhiều hơn mười năm lớn tiếng khẳng định trên sóng.

Điều tôi có thể sai

Nếu Baskonia để thua cách biệt hai chữ số ngay trong hiệp một, lập luận của tôi sụp đổ hoàn toàn, và tôi sẽ là người đầu tiên thừa nhận.

Rủi ro nằm ở chỗ: đội bóng Tây Ban Nha có thể sụp đổ tinh thần rất nhanh khi đối thủ mở màn bằng một chuỗi ba điểm liên tiếp. Với một tập thể mới, sự hưng phấn là con dao hai lưỡi — nó chống đỡ cho bạn trong hiệp một và phản bội bạn trong hiệp ba.

Tôi cũng có thể đánh giá thấp tốc độ hòa nhập của các tân binh Baskonia. Có những đội hình mới chỉ cần năm trận giao hữu để trông như đã chơi cùng nhau ba năm, và Simmons là mẫu cầu thủ có khả năng kéo cả tập thể vào đúng nhịp của mình.

Phán đoán

Đây sẽ là trận đấu mà khoảng cách về đẳng cấp không hiện ra trên bảng điện tử trước phút thứ hai mươi. Kobi Simmons sẽ là người chạm bóng nhiều nhất bên phía Baskonia và nhiều khả năng vượt mức trung bình 11,1 điểm của mùa trước.

Câu hỏi thật sự không nằm ở việc Olympiacos có thắng hay không, mà ở chỗ Baskonia giữ được sự tỉnh táo đến phút nào. Nếu họ còn đứng trong cuộc khi bước vào hiệp bốn, thì thứ bóng rổ của họ ở mùa giải này sẽ đáng để theo dõi lâu dài.